Edebiyat�n Tan�m�

Son Yaz�lar�m

Canl� Tv ve Video izle �ndir

Kategorilerim

Arkada�lar�m

Ba�lant�lar�m

27/10/2007 � Kategori: Turkce ve Edebiyat

Edebiyat�n Tan�m�

Okuyanlara estetik (sanatsal) bir doyum sa�lamak amac�yla yaz�lm��, ya da b�yle bir amac� olmasa bile bi�imsel ve i�eriksel �zellikleriyle bu d�zeye ula�abilen b�t�n yaz�l� eserlere edebiyat denir. Edebiyat bir anlat�m bi�imidir. D��nce ve duygular� g�zel ve etkili bir bi�imde anlatma sanat� olarak da tan�mlanabilir. Herhangi bir metnin edebiyat eseri say�labilmesi i�in sanatsal de�erler ta��mas� gerekir.

Edebiyat�n ne oldu�unu anlayabilmek i�in onun, dilden, konu�ma ve d�zyaz� dilinden farkl� olan yanlar�n� ortaya koymak gereklidir.

Konu�ma ve d�zyaz� dilinde, dil bir ara�, s�zc�kleri kullanmakla giri�ilmi�, belli bir amaca d�n�k eylemdir. Do�ruyu ara�t�rma, ortaya koyma, ba�kalar�na iletme arac�d�r. Konu�ma ve yaz� dilinde s�zc�kler g�revini yapt�ktan sonra i�e yaramaz hale gelir. �nemli olan meydana getirece�i sonu�lard�r. Sonu� yani ama�, onu okuyan, ya da dinleyendeki de�i�imdir. D��ncemizi dile getiren s�zc�kleri nas�l bi�imlendirdi�imizi unuturuz. Onlar arac�l�� ile d��ncemizi iletti�imiz ki�i de onlar�n nas�l bi�imlendirildi�ine dikkat etmez. Unutur. Dil, bizi do�rudan do�ruya �teki insanlarla yada e�ya ve d��ncelerle kar�� kar��ya getirir. Konu�ma ve yaz� dilinde s�zc�kler saydamd�r. U�ar�d�r. Aradan kaybolur gider.

Oysa �iir ve edebiyatta bunlar�n tam tersi olu�maktad�r. �iir ve edebiyatta dil bir ara� de�il, biraz ama�t�r. �iir ve edebiyatta dil, s�zc�kler, c�mleler ve bi�imler nesnel (objektif) hale gelirler, �eyle�irler. �nsanla �teki insanlar�n, e�yan�n ve d��ncelerin aras�na girip saydamla�maz �iir. U�ar� hale gelmez konu�ma ve d�zyaz� da oldu�u gibi. Tam tersine, kar��m�za ��kar. Resim gibi, heykel, m�zik, yap� gibi (e�ya) de�eri kazan�r.

�air c�mle kurmaz, bir nesne meydana getirir. S�zc�klerle, g�zel, unutulmaz bi�imler yarat�r. S�zc�klerin bir araya �zel bi�imler alt�nda getirili�inde derin e�ilimler d�rt�s� vard�r. �air, dilde oldu�u gibi s�zc�klerden yararlanmaz. Onlara yararl� olur. Renk, ses, hacim gibi onlar� �eyle�tirir, k�rar, bozar ve yeniden birle�tirerek bir �iir d�nyas� kurar.

S�zlerin ve s�zc�klerin nesnelle�tirilerek �zel i�aretler, deyi�ler, t�ls�ml� bi�imler haline getirilmesi, bunlar�n sihir ve b�y� alan�nda kullan�lmas�, unutulmayan, ezberlenen �zel bi�imlerle tekrar edilmesi, �iirin do�u�unu haz�rlayan en eski etkenlerdir. Bu y�nden denilebilir ki, yaz� ��yle dursun, tam konu�ma dilinin bile ger�ekle�medi�i, insan�n ve insanl��n� en eski tarihinde �iir ve �iir dili vard�r. Demek ki, edebiyat, dilden �nce idi.

Bununla beraber ger�ek �iir ve edebiyat yaz�n�n bulunup kullan�lmas�ndan sonra geli�mi�tir. Sanat d�� konularda (politika, hukuk, mektup vb. alanlarda) bile ilk yaz�l� metinler, edebiyata yak�n, destan�, g�zellik iddias� ile y�kl� olduk�a nesnel eserler olmu�lard�r.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz! Arkada��na G�nder!

0 yorum yaz�lm��t�r

� �nceki :: Sonraki �